Kleiklinkers

Hoewel het ook een baksteen is, worden aan straatsteen uit gebakken klei een aantal verschillende eisen gesteld. Straatstenen worden immers wegens hun toepassing zwaarder belast dan bakstenen die in een wand vermetst worden.

Plaatsing in zandbed (losse bestrating)

De onderbouw :

De kwaliteit van een bestrating met gebakken klinkers hangt niet alleen af van de kwaliteit van de steen zelf. Het is uitermate belangrijk om, net als bij andere bestratingen, voldoende aandacht te besteden aan de onderbouw. De fundering zal van die aard moeten zijn dat zij de lasten zal kunnen dragen waaraan zij onderhevig zal zijn : b.v. een voetpad zal minder zware eisen stellen dan een parking of een rijweg.

• Zones met voetgangersverkeer (voetpad, terras, tuinpad,...) :
  Het kan volstaan te zorgen voor een 3 tot 5 cm dik zandbed bestaande uit scherp grof zand. Het zand (0/4) dient zuiver te zijn, vrij van kleikorrels en mag niet meer dan 15% deeltjes bevatten groter dan 63 micrometer.
• Zones met weinig of licht verkeer (fietspad, parkeerzones,...) :
  Bij deze toepassingsvorm zorgen we voor een funderingslaag van ongeveer 15 tot 20 cm. Daarin kan droge cement worden gemengd in een verhouding van 100 tot 150 kg cement/m3 zand. Ook hier zorgen we voor een 3 tot 5 cm dikke laag van scherp grofzand als zandbed voor de stenen.
• Zones met zwaar verkeer (rijwegen, bushaltes...) :
  Hier zorgen we voor twee funderingslagen waarvan de eerste bestaat uit ca 10 cm grof zand (0/4); de tweede laag zal dan bestaan uit een zand/cementmengsel in de verhouding zoals hierboven beschreven.

Het zandbed :

Het zandbed vervult verschillende functies. Het dient om kleine oneffenheden in de fundering of in de stenen te compenseren. Het geeft aan de bestrating enige flexibiliteit en elasticiteit mee en heeft vooral een drainerende functie. Eens het is afgetrild dient het zandbed een dikte te hebben tussen 3 en 5 cm. Dit betekent dat, rekening houdend met het verlies, een laag moet voorzien worden met een dikte die tot 4 cm meer is om tot de uiteindelijke gewenste dikte te komen.

De voegen :

De voegen worden gevuld met fijn zand (0/1) dat niet meer dan 15% deeltjes mag bevatten groter dan 63 micrometer. De toevoering van cement om de voegen te verstevigen is weinig zinvol.

Plaatsing in een mortelbed (stijve bestrating)

Deze weinig toegepaste plaatsingswijze kan enkel in aanmerking komen voor toepassingen met licht verkeer ot voetpaden. Bovendien werkt de waterdrainage minder snel waardoor zich vlugger vorst kan voordoen en de straatstenen aan zwaardere condities onderhevig zijn. Het legbed bestaat uit een mortelspecie gemaakt met cement en/of kalk (300kg/m3). Er mogen zich geen alkalizouten in de cement bevinden. Deze zouden uitbloeiingen kunnen veroorzaken op de bestrating. Het zand, met een granulometrie 0/4, mag niet meer dan 15% deeltjes bevatten groter dan 63 micrometer en moet vrij zijn van kleikorrels. Om kwalitatief goed werk af te leveren dient men er bij deze plaatsingswijze goed op te letten dat de straatstenen goed gebonden zijn met de onderbouw. Voor de oppervlakten van meer dan 40m2 is het aan te raden een dilatatievoeg te voorzien over de gehele dikte van de laag (onderbouw + bedekking).

Mortel, die met de rijflat werd gelijkgetrokken mag niet verdicht worden vooraleer de klinkers er werden ingelegd. Een pas afgewerkt stuk mag gedurende 24 uur niet worden betreden. Bovendien is tijdens de eerste week elke zware belasting te vermijden. Voegen van 10 à 15 mm breed mogen pas 24 uur na de plaatsing worden opgevoegd. De boeg wordt volledig gevuld met een vettige mortelspecie (300 kg cement en/of kalk per m3). Naargelang van de topografie kan het wenselijk zijn de voegen 'holrond' te laten teneinde de afvoer van regenwater te bevorderen.

Praktische aanbevelingen

Straatstenen van gebakken aarde zijn een natuurlijk product zodat zich lichte kleurverschillen kunnen voordoen. Het is dus raadzaam om bij het verwerken steeds stenen van meerdere paletten te vermengen. Voor sommige toepassingen waar een sterke vervuiling onvermijdelijk is (met b.v. olie) is het als vanzelfsprekend aan te bevelen stenen met een donkere tint te gebruiken.

Legverbanden

Het legverband bij straatbaksteen is belangrijker dan bij gevelmetselwerk. De te bedekken oppervlakken zijn meestal vlak en monotoon. Daarom geeft het motief van het verband een zeker relief aan het oppervlak. Hieronder een onvolledig overzicht van legverbanden.